Op donderdag 9 mei hield Platform Zero Incidents haar jaarlijkse Stakeholder Conferentie. Een leuke ochtend waarin je met een lach aan het denken werd gezet.

Hieronder een kort verslag van de sprekers.

Platform Zero Incidents in cijfers

Erwin Tijssen, voorzitter Platform Zero Incidents (PZI), startte de ochtend door een overzicht te geven van de activiteiten van 2018. Hierbij kwamen een aantal grafieken voorbij de uit de het incident Reporting System kwamen. Zo blijken de incidenten zich gemiddeld redelijk gelijkmatig te verdelen over een jaar, maar zien we bij de categorie ‘bodem raken’ een piek in januari en juli.

Overigens vallen de meeste incidenten (een kwart) binnen de categorie ‘persoonlijke ongevallen’, waarbij het bij meer dan de helft niet ernstiger is dan eerste hulp. Bij 22% komt er een arts aan te pas waarna het slachtoffer weer terug aan boord kan. In 24% van de gevallen wordt de patiënt naar huis gestuurd. Helaas zijn er sinds het bestaan van PZI ook een aantal fatale incidenten voorgevallen bij onze leden. Des te meer reden om PZI verder te ontwikkelen.

De meeste Near Miss meldingen hebben te maken met laad-/loswerkzaamheden en navigatie. PZI is momenteel bezig met een Best Practice voor beide categorieën. De verwachting is dat de BP Laden/Lossen in de zomer van 2019 uitkomt en de BP Nautische Audit in het najaar. Ook zal er gekeken worden naar het verbeteren van de incidenten onderzoeken en rapportage.

Ook zijn er nieuwe leden bijgekomen, zowel directe als stakeholderleden, dus ook op dat vlak is PZI aan het groeien. Tevens zijn er gesprekken met de ‘majors’ om ook gezamenlijk te zoeken naar manieren om de veiligheid te verhogen.


 

Een PZI-lid deelt zijn ervaring
Robert van der Bor gaf een indrukwekkende presentatie over een incident dat in oktober 2018 heeft plaatsgevonden. Het incident van de Stolt Neckar had een fatale afloop voor de kapitein, een incident wat nooit herhaald mag worden.

Robert nam het publiek mee in zijn kant van het verhaal, hoe je op het ene moment nog grappen maakt met de kapitein en een paar uur later wordt gebeld met verontrustend nieuws.

De reis begon namelijk goed voor de kapitein. Er waren geen bijzonderheden en de bemanning had al vaker op het stuk gevaren. De kapitein was een rustige man, bekwaam, er was een excellente reisvoorbereiding. Er kwam een brug aan, maar door onduidelijke oorzaak heeft de kapitein de stuurhut niet op tijd laten zakken. De stuurhut werd volledig vernield door de brug. Helaas was de kapitein op dat moment nog in de stuurhut en is hij overleden.

Het incident is gereconstrueerd en er zijn gesprekken geweest met bemanningsleden, maar er blijven vragen;
Waarom heeft de kapitein de stuurhut niet eerder laten zakken of met de noodknop? Waarom is er geen vaart geminderd? Waarom is de kapitein niet op tijd de stuurhut uit gegaan?

Vragen waar we geen antwoord op krijgen. We kunnen wel de bemanning hierover inlichten en hen alert maken.


 

prof. Jop Groeneweg over de ‘volgende stap’
Jop Groeneweg, professor aan de Universiteit van Delft en Leiden, richtte zich voor deze presentatie op leidinggevenden en laat het draaien om de volgende drie onderwerpen:
– Risico perceptie
– Gedragsverandering
– Veiligheid verkopen

Risico perceptie
Er is een verschil tussen daadwerkelijk risico en risico perceptie. Zo zijn er bijvoorbeeld 3 vliegtuigincidenten geweest waarbij een reddingsvest daadwerkelijk ‘iets’ had kunnen betekenen, maar niemand droeg het. Waarom? Omdat de reddingsvesten niet in goede staat zijn en de kans op levensreddend vermogen 10^-11 is, te verwaarlozen dus. Waarom hebben we die nog aan boord? Wetgeving, perceptie van veiligheid, idee van risico afdekken.

We denken vaak dat we mensen kunnen overtuigen van een risico door met feiten te komen, door te zeggen dat ‘zoveel %’ een bepaald event plaatsvindt. Maar niet iedereen pakt dat op. Wanneer je een risico wilt overbrengen, dien je ook de emoties aan te spreken. Denk bijvoorbeeld aan: Wie verteld het?

Bij risico inschatting hebben wij mensen 2 methodes: 1 is snel (de haas) de ander is traag (de schildpad). De haas gebruiken we het meest, werkt goed op visueel. In eerste instantie denken we wellicht dat een bepaald beeld erg gevaarlijk is (bijvoorbeeld een kind die het beslag van een mixer likt), maar als we langer nadenken, kunnen we een betere inschatting maken (bijvoorbeeld wanneer de stekker uit het stopcontact is, is het dan nog zo gevaarlijk?).

De haas ‘wekt’ vaak de schildpad, maar we komen bij langer nadenken soms op iets anders uit.

Sommige dingen vinden we ook niet interessant. Niemand buiten de branche vindt de binnenvaart interessant. Er staat bijna niks in de media, er is geen druk van buitenaf. Daarom is het ook zo goed dat PZI er is, dan creëer je druk van binnenuit.

Gedragsverandering
Wanneer je gedrag wilt veranderen, formuleer je boodschap dan in positieve zin. Laat vooral zien wat het gewenste gedrag is en richt je op 2-3 initiatieven per jaar. De hersenen kunnen namelijk niet alle verschillende onderwerpen verwerken, niks blijft dan hangen. Gebruik daarbij ook visuele middelen, waarvan video’s het beste werken.

Veiligheid verkopen
Eigenlijk heb je 6 principes nodig om mensen te overtuigen:

  1. Wederkerigheid: ik doe wat voor jou, doe jij wat voor mij. Wil je een veiligheidsboodschap overbrengen, ga naar de mensen toe, gebruik positieve woorden, geef ze wat.
  2. Consistentie: mensen houden niet van interne inconsistentie, dus als mensen letterlijk ja zeggen of zich committeren iets te gaan doen , dan zullen ze niet zo snel nee zeggen/doen.
  3. Sociale besmetting/Consensus: Sommige dingen moet je in een groep vertellen, zeker wanneer je een paar champions hebt die je steunen.
  4. Autoriteit: u bent de autoriteit, mensen volgen mensen met autoriteit, geef dus het goede voorbeeld.
  5. Sympathie/ Liking: je zegt eerder ‘ja’ tegen iemand die je mag. Probeer mensen bij de groep te betrekken en zoek naar overeenkomsten.
  6. Schaarste: iets wordt aantrekkelijker wanneer er schaarste blijkt te zijn. Als leider, besteedt aandacht aan veiligheid.

Conclusie
Hoe kun je iemand overtuigen om zich veilig te gedragen?

Eerste stap: risico’s zichtbaar maken

Volgende: definieer hoe ‘goed’ eruitziet en het bijbehorende gedrag

En: Creëer consensus in de industrie en handel ernaar

Als laatste: verkoop het (maar overdrijf het niet)


 

Anne Beverwijk over Shell als fanatieke supporter

Bij Shell wordt er veel waarde gehecht aan “zero”, daar hebben ze de connectie met PZI gevonden en zijn vanaf het begin fanatieke ondersteuner geweest van het initiatief.

Voor de toekomst zijn de volgende elementen belangrijk: Kwaliteit| Inzet | Vertrouwen | Zorg voor mensen

Samen met PZI zetten we hier op in en nemen we dit mee in verdere ontwikkeling van programma’s.

Het is belangrijk dat we eerlijk met elkaar blijven praten over welke uitdagingen we tegen komen op weg naar “zero”.